Điều hòa cảm xúc và quản lý căng thẳng
12 tình huống thường gặp, chia theo 4 nhóm, từ góc nhìn của cha mẹ. Với mỗi tình huống, bạn đoán thử cách phản ứng là đúng hay sai, rồi lật xem đáp án và cách làm tốt hơn.
Nhóm 1: Nhận diện cảm xúc
Con bật khóc vì một chuyện bạn thấy nhỏ.
“Đừng khóc! Có gì mà khóc!”
Vì sao: Ngăn khóc dạy con nén cảm xúc thay vì hiểu nó.
Con cau có và im lặng.
“Ba/mẹ thấy con có vẻ bực và thất vọng, đúng không?” Bạn gọi tên cảm xúc và chờ.
Vì sao: Gọi tên cảm xúc giúp con hiểu bản thân và giảm cường độ cảm xúc.
Bạn nổi nóng vì con làm đổ nước.
Bạn quát rồi bảo: “Con phải biết bình tĩnh!”
Vì sao: Con học cách xử lý cảm xúc từ chính cha mẹ. Nói một đằng làm một nẻo không thuyết phục.
Nhóm 2: Kỹ thuật thư giãn tại nhà
Bạn muốn dạy con cách bình tĩnh.
Cả nhà cùng tập thở: hít vào 4 nhịp, thở ra 6 nhịp, mỗi tối 3 phút.
Vì sao: Thở chậm làm dịu hệ thần kinh. Tập cùng nhau tạo thói quen và không gây cảm giác bị dạy dỗ.
Con bảo lúc căng thẳng chỉ muốn chơi game hoặc lướt điện thoại hàng giờ.
“Thì cứ chơi đi, cho đỡ stress.”
Vì sao: Dùng màn hình là cách trốn tránh duy nhất khiến căng thẳng còn nguyên và có thể thành phụ thuộc.
Bạn muốn cho con nhiều cách xả stress.
Bạn gợi ý viết nhật ký, vẽ, chạy bộ, nghe nhạc và để con tự chọn.
Vì sao: Mỗi người một cách. Có nhiều lựa chọn giúp con tìm ra cách phù hợp.
Nhóm 3: Khi cơn giận bùng nổ
Con nổi giận và quát bạn.
Bạn quát lại lớn hơn: “Mày dám hỗn à!”
Vì sao: Đấu giọng làm căng thẳng leo thang và con học rằng ai to giọng hơn sẽ thắng.
Cả nhà thỏa thuận về việc xử lý cơn giận.
Bạn và con thống nhất “tín hiệu nghỉ”: khi con nói “con cần 10 phút”, mọi người tôn trọng và hẹn quay lại nói.
Vì sao: Tạm dừng có hẹn giờ giúp cảm xúc dịu xuống mà không né tránh vấn đề.
Con vừa cãi xong, còn đang giận.
“Xin lỗi ngay! Không xin lỗi thì không được ăn cơm!”
Vì sao: Xin lỗi ép buộc lúc còn giận không có ý nghĩa và làm con phẫn nộ hơn.
Nhóm 4: Thói quen sống nâng đỡ tinh thần
Bạn muốn hỗ trợ nền tảng tinh thần cho con.
Bạn chú trọng giấc ngủ đủ, vận động đều, bữa ăn đều đặn trước khi nói về “tâm lý”.
Vì sao: Ngủ, ăn, vận động là nền tảng cho điều hòa cảm xúc, rất nhiều khi giải quyết được phần lớn vấn đề.
Con muốn kể chuyện buồn với bạn.
“Đừng mang chuyện buồn về nhà, ba mẹ đủ chuyện rồi.”
Vì sao: Con học rằng nhà không phải nơi an toàn để chia sẻ.
Bạn muốn con học cách xử lý áp lực.
Bạn chia sẻ cách mình xử lý áp lực: đi bộ, nói chuyện với bạn, và cả lúc mình cũng lúng túng.
Vì sao: Cha mẹ “không hoàn hảo nhưng đang cố gắng” là tấm gương thực tế nhất.
Ghi nhớ
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ.
← Xem các chủ đề khác về sức khỏe tinh thần tuổi vị thành niên