Năng lực Quản lý tài chính cá nhân & gia đình
Tài chính vững vàng không phụ thuộc nhiều vào thu nhập cao, mà vào thói quen: biết tiền đi đâu, tiết kiệm đều, có quỹ dự phòng, vay và đầu tư có hiểu biết, và cả nhà cùng thống nhất kế hoạch.
Năng lực này gồm 4 năng lực thành phần: ngân sách và chi tiêu, tiết kiệm – dự phòng – bảo hiểm, đầu tư và tránh nợ xấu, thống nhất kế hoạch tài chính với người thân. Bạn có thể đánh giá cả 4 năng lực thành phần trong một bài 20 tiêu chí, rồi dùng các bài TNA để xác định nhu cầu đào tạo.
Vì sao năng lực này quan trọng?
Đánh giá năng lực
Bài đánh giá Quản lý tài chính cá nhân & gia đình
Đánh giá đồng thời 4 năng lực thành phần: Lập ngân sách & kiểm soát chi tiêu, Tiết kiệm, quỹ dự phòng & bảo hiểm, Đầu tư, tích lũy có kế hoạch & tránh nợ xấu và Thống nhất kế hoạch tài chính với người thân.
- Mỗi nhóm là một năng lực thành phần; mỗi tiêu chí con chọn một trong 4 mức: 1 Không biết, 2 Biết cơ bản, 3 Tốt, 4 Xuất sắc
- Có điểm tổng (20–80), cấp độ và kết quả riêng từng nhóm
- Gợi ý các tiêu chí nên đưa vào kế hoạch đào tạo
Đào tạo & phát triển: phân tích nhu cầu đào tạo (TNA)
Sau khi đánh giá, bước tiếp theo là xác định đúng chỗ cần cải thiện. Một người có thể chi tiêu có kế hoạch nhưng chưa có quỹ dự phòng, hoặc quản lý tốt tiền riêng nhưng chưa thống nhất với người thân, nên mỗi năng lực thành phần có một bài TNA (Training Need Analysis – phân tích nhu cầu đào tạo) riêng, chỉ ra hành vi nào cần bồi dưỡng.
Lập ngân sách & kiểm soát chi tiêu
Biết tiền đi đâu và chi tiêu theo kế hoạch.
- Nắm rõ thu nhập và chi tiêu hiện tại
- Lập ngân sách theo mục tiêu
- Kiểm soát chi tiêu hằng ngày
- Rà soát và điều chỉnh ngân sách
- Phân biệt nhu cầu và mong muốn
Tiết kiệm, quỹ dự phòng & bảo hiểm
Tiết kiệm đều, có quỹ khẩn cấp và bảo hiểm phù hợp.
- Xây dựng thói quen tiết kiệm đều đặn
- Xây dựng quỹ dự phòng khẩn cấp
- Lựa chọn bảo hiểm phù hợp
- Quản lý rủi ro tài chính của gia đình
- Lập kế hoạch tài chính dài hạn
Đầu tư, tích lũy có kế hoạch & tránh nợ xấu
Hiểu biết khi đầu tư, vay có trách nhiệm và tránh lừa đảo.
- Hiểu biết cơ bản về tài chính và đầu tư
- Đầu tư có kế hoạch và kiểm soát rủi ro
- Sử dụng tín dụng và vay nợ có trách nhiệm
- Phòng tránh lừa đảo và rủi ro tài chính
- Quản lý nợ và phục hồi tài chính
Thống nhất kế hoạch tài chính với người thân
Trao đổi minh bạch và cùng gia đình theo đuổi mục tiêu chung.
- Trao đổi minh bạch về tài chính gia đình
- Thống nhất mục tiêu và nguyên tắc chung
- Phân công quản lý tài chính
- Xử lý bất đồng về tiền bạc
- Giáo dục tài chính cho con và người thân
Cách dùng các bài TNA
- Làm lần lượt cả 4 bài TNA, mỗi bài khoảng 5 phút, sau khi đã có kết quả ở bài đánh giá năng lực. Trả lời theo thói quen thực tế của bạn và gia đình trong vài tháng gần đây.
- Bắt đầu với 4.4.1 Lập ngân sách vì mọi kế hoạch tài chính đều cần biết rõ tiền đang đi đâu, rồi so sánh cấp độ giữa 4 bài để tìm khoảng trống lớn nhất.
- Với bài có điểm thấp nhất, chọn các hành vi trả lời “Không” làm một thay đổi nhỏ, ví dụ trích tiết kiệm ngay khi nhận lương, và giữ đều ít nhất 3 tháng rồi làm lại TNA.
- Bài đánh giá và bài TNA không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư; hãy tham khảo chuyên gia đáng tin cậy trước các quyết định lớn.
Công cụ mô phỏng giúp xây dựng thang đánh giá
Kéo các thanh trượt bên trái để chọn số cấp, tỉ trọng và kết quả đánh giá của từng năng lực thành phần. Kết quả tổng hiển thị bên phải.
① Tỉ trọng các thành phần
② Kết quả từng thành phần
THÀNH VIÊN THƯ VIỆN NHÂN SỰ
Muốn tìm hiểu thêm các năng lực khác?
Đăng ký thành viên Thư viện nhân sự để dùng bộ năng lực đầy đủ về công việc và cuộc sống, kèm bài test tự đánh giá cho từng năng lực.