Khả năng lập ngân sách & kiểm soát chi tiêu của bạn ở cấp độ nào?
25 câu hỏi Có/Không chia thành 5 nhóm, mỗi câu tương ứng một hành vi của năng lực này. Chỉ chọn “Có” nếu bạn làm điều đó thường xuyên trong khoảng một tháng gần đây.
Có = +1 điểmKhông = −1 điểmTổng điểm −25 đến +25, chia 4 cấp độBảng điểm luôn hiển thị bên phải
Nhóm 1: Nắm rõ thu nhập và chi tiêu hiện tại
Không thể quản lý điều mình chưa nhìn thấy rõ.
1.1Liệt kê đầy đủ các nguồn thu nhập thường xuyên và không thường xuyên.
1.2Ghi chép chi tiêu trong ít nhất một tháng để biết tiền đi đâu.
1.3Phân loại chi tiêu cố định, biến đổi và phát sinh.
1.4Nhận biết các khoản chi không chủ đích.
1.5Xác định tình hình tài chính thực tế, không ước lượng cảm tính.
Nhóm 2: Lập ngân sách theo mục tiêu
Ngân sách là kế hoạch cho đồng tiền đi đúng nơi bạn muốn.
2.1Đặt mục tiêu tài chính cụ thể (tiết kiệm, trả nợ, mua sắm lớn).
2.2Phân bổ thu nhập cho chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm và hưởng thụ.
2.3Chừa khoản dự phòng cho chi phí phát sinh.
2.4Dựa ngân sách trên thu nhập thực nhận, không dựa vào thu nhập chưa chắc chắn.
2.5Ghi rõ hạn mức cho từng nhóm chi.
Nhóm 3: Kiểm soát chi tiêu hằng ngày
Những khoản nhỏ mỗi ngày cộng lại thành con số lớn.
3.1Ghi nhận chi tiêu thường xuyên bằng công cụ phù hợp.
3.2Cân nhắc trước khi mua các khoản lớn hoặc không dự kiến.
3.3Kiểm tra các khoản chi định kỳ (đăng ký, thuê bao) còn cần thiết.
3.4Hạn chế mua sắm theo cảm xúc hoặc khuyến mãi.
3.5Dừng chi tiêu nhóm đã vượt hạn mức hoặc điều chỉnh có lý do.
Nhóm 4: Rà soát và điều chỉnh ngân sách
Ngân sách tốt là ngân sách được xem lại và sửa đều đặn.
4.1Rà soát ngân sách hằng tháng so với thực tế.
4.2Tìm nguyên nhân khi chi vượt hạn mức.
4.3Điều chỉnh ngân sách khi thu nhập hoặc nhu cầu thay đổi.
4.4Ghi nhận khoản tiết kiệm được.
4.5Cập nhật mục tiêu tài chính theo giai đoạn.
Nhóm 5: Phân biệt nhu cầu và mong muốn
Câu hỏi “mình có thật sự cần không” tiết kiệm nhiều hơn mọi mẹo vặt.
5.1Phân biệt nhu cầu thiết yếu với mong muốn.
5.2Hỏi mục đích và giá trị lâu dài trước khi mua.
5.3Cân nhắc chi phí sử dụng, bảo trì sau khi mua.
5.4Không chi tiêu để so sánh hay chứng tỏ với người khác.
5.5Chọn cách tiêu dùng phù hợp giá trị của bản thân.
Đây là bài tự đánh giá nhanh để bạn nhìn lại bản thân, không phải bài kiểm tra chính thức. Người ta thường tự chấm cao hơn thực tế, vì vậy bạn có thể nhờ một người thân hoặc đồng nghiệp tin cậy cùng làm rồi so sánh. Bộ câu hỏi chưa phải thang đo chuẩn hóa đã kiểm định. Kết quả không thay thế tư vấn tài chính chuyên nghiệp cho các quyết định lớn.
Muốn tìm hiểu thêm các năng lực khác về công việc và cuộc sống? Đăng ký thành viên Thư viện nhân sự để dùng bộ năng lực đầy đủ.
