Làm việc trên cao, vận chuyển, nâng hạ & bốc xếp
18 tình huống thường gặp ở nhà máy, kho xưởng và cả văn phòng, chia theo 5 nhóm, cho người đi làm và người quản lý. Với mỗi tình huống, bạn đoán thử cách làm là nên hay không nên, rồi lật xem đáp án và cách làm tốt hơn.
Nhóm 1: Làm việc trên cao
Cần sửa một chỗ dột trên mái tôn nhà xưởng. Thợ bảo trì Hùng nói: “Chỉ vài phút thôi, khỏi đeo dây đai cho mất công”.
Anh Hùng leo lên mái và làm việc không có dây đai hay lan can bảo vệ.
Vì sao: Ngã từ trên cao có thể gây thương tích nặng chỉ trong tích tắc, thời gian làm việc ngắn không làm giảm nguy cơ. Mái tôn còn có thể trơn hoặc không chịu được sức nặng.
Công nhân Lan chuẩn bị làm việc ở mép sàn cao trong xưởng. Tổ trưởng yêu cầu kiểm tra trước khi bắt đầu.
Chị mặc dây đai toàn thân, kiểm tra dây và khóa xem có sờn hay hỏng không, rồi móc vào điểm neo đã được xác định là chịu lực, sau đó mới bước ra làm việc.
Vì sao: Dây đai chỉ bảo vệ khi còn nguyên vẹn, đeo đúng và móc vào điểm neo đáng tin cậy. Kiểm tra trước khi dùng giúp phát hiện hỏng hóc sớm.
Cần làm việc trên cao nhưng ở khu vực chưa có điểm neo chuyên dụng. Công nhân thấy ống nước chạy ngang trần.
Anh móc dây đai vào ống nước vì “trông cũng chắc”.
Vì sao: Ống nước, lan can tạm hay giá đỡ không được thiết kế để chịu lực khi ngã. Nếu điểm neo gãy, người đeo dây vẫn rơi.
Đội thi công dựng giàn giáo bên ngoài xưởng. Đơn hàng gấp, tổ trưởng cho công nhân leo lên làm ngay khi vừa dựng xong.
Tổ trưởng nói: “Dựng xong rồi thì lên làm đi, đừng chờ ai kiểm tra cho mất thời gian”.
Vì sao: Giàn giáo lắp thiếu chốt, thiếu giằng hoặc đặt trên nền yếu có thể sập khi có người. Áp lực tiến độ không làm giàn giáo chắc hơn.
Nhóm 2: Thang, giàn giáo & vật rơi
Công nhân Minh đang đứng trên bậc cao của thang gấp để thay đèn, cần với sang bên một đoạn xa.
Anh nghiêng người hết cỡ để với cho xong, vì “xuống rồi dời thang thì mất công”.
Vì sao: Với người ra xa khỏi thang làm trọng tâm lệch và dễ làm thang đổ hoặc mất thăng bằng. Quãng thời gian tiết kiệm không đáng so với nguy cơ ngã.
Chị Hoa cần lấy tài liệu ở nơi phải leo thang vài nấc.
Chị quay mặt vào thang, luôn giữ ba điểm tiếp xúc, để đồ trong túi đeo hoặc nhờ người đưa lên thay vì cầm trên tay khi leo.
Vì sao: Giữ ba điểm tiếp xúc (hai tay một chân hoặc hai chân một tay) giúp bám chắc và giảm nguy cơ trượt ngã. Tay cầm đồ nặng làm mất điểm bám.
Thợ lắp đặt đang làm việc trên giàn giáo, đặt chiếc cờ lê lớn lên mép sàn. Bên dưới có người đi qua lấy vật tư.
Anh để cờ lê trên mép sàn vì “tiện tay lấy lại”.
Vì sao: Dụng cụ để trên mép dễ rơi khi chạm nhẹ hoặc rung. Một chiếc cờ lê từ trên cao có thể làm người bên dưới bị thương nặng.
Trời đang mưa lớn và gió mạnh. Việc sơn lại mái nhà xưởng bị chậm, giám đốc gọi hỏi tiến độ.
Giám đốc yêu cầu đội thi công vẫn lên mái làm cho kịp lịch bàn giao.
Vì sao: Mái ướt, trơn và gió mạnh làm nguy cơ trượt ngã tăng lên rất nhiều. Dời lịch có thể tốn chi phí nhưng tai nạn tốn hơn nhiều.
Nhóm 3: Xe nâng & giao thông nội bộ
Tài xế xe nâng chở một pallet hàng chất cao, che gần hết tầm nhìn phía trước. Xưởng đang có nhiều người đi lại.
Anh cứ chạy thẳng về phía trước, thấy gì thì bóp còi.
Vì sao: Tầm nhìn bị che nên không thấy người hoặc chướng ngại vật. Còi chỉ là cảnh báo, không thay thế được việc nhìn thấy.
Quản đốc rà soát giao thông nội bộ vì xe nâng và người đi bộ hay giao nhau ở góc khuất.
Ông kẻ lối đi bộ riêng, lắp gương cầu ở góc khuất, đặt biển giới hạn tốc độ và nhắc nhân viên văn phòng, khách đi đúng lối.
Vì sao: Tách người và phương tiện, tăng khả năng quan sát và giới hạn tốc độ là các biện pháp trực tiếp giảm nguy cơ va chạm.
Kệ cao, đang gấp giao hàng. Người phụ kho đứng lên pallet trên càng nâng để lấy hàng trên kệ, tài xế gật đầu: “Nâng lên cho nhanh”.
Giám đốc thấy và nói “Thôi, nhanh được việc thì cứ làm”.
Vì sao: Càng nâng và pallet không phải sàn thao tác. Người đứng trên có thể trượt, pallet có thể nghiêng gây ngã cao.
Kho thiếu người lái xe nâng trong mùa cao điểm. Anh Tâm làm ở bộ phận khác chưa từng học cách lái.
Quản đốc giao anh lái xe nâng tạm vì “nhìn người ta lái cũng biết”.
Vì sao: Xe nâng có tải, trọng tâm và tầm nhìn đặc thù. Người chưa được huấn luyện dễ gây lật xe, đổ hàng hoặc đâm người.
Nhóm 4: Nâng vật nặng & xếp hàng
Công nhân kho Dũng bê một thùng nặng từ sàn lên xe, cúi gập người xuống nhấc và xoay lưng khi đi.
Anh nhấc một mình, lưng cong, không nhờ ai.
Vì sao: Cúi gập lưng khi nhấc vật nặng và xoay người dễ gây chấn thương lưng. Chấn thương tích lũy dần cũng có thể khiến người lao động nghỉ dài ngày.
Nhân viên C&B Linh cần cất thùng hồ sơ nặng lên tủ cao. Không có thang, chị thấy chiếc ghế xoay gần đó.
Chị đứng lên ghế xoay rồi bê thùng lên cho nhanh.
Vì sao: Ghế xoay có bánh xe, dễ trượt và lật. Vừa đứng trên vật không vững vừa bê vật nặng rất dễ ngã và chấn thương.
Thủ kho Hà sắp xếp lại kệ cho đợt hàng mới.
Chị xếp hàng nặng ở tầng thấp, hàng nhẹ ở trên, xếp cân đối, không vượt tải trọng ghi trên kệ và giữ lối đi thông thoáng.
Vì sao: Hàng nặng ở thấp giữ trọng tâm ổn định và dễ lấy hơn. Không vượt tải trọng và giữ lối đi giúp tránh đổ kệ và vướng khi cần thoát.
Nhóm 5: Tải treo & thiết bị nâng
Cẩu đang nâng một khối thép. Công nhân Phát đứng ngay dưới để chỉnh lại sợi dây: “Nhanh thôi, một giây”.
Anh bước vào dưới tải đang treo để chỉnh dây.
Vì sao: Dây có thể tuột, tải có thể rơi bất ngờ. Dưới tải treo không bao giờ là chỗ đứng an toàn, dù chỉ một giây.
Xưởng chuẩn bị nâng một cuộn thép bằng cẩu. Quản đốc phân công rõ trước khi nâng.
Người móc tải và người ra tín hiệu đứng ngoài vùng nguy hiểm, khu vực được rào, mọi người khác lùi ra xa trước khi nâng.
Vì sao: Phân vai rõ, tín hiệu thống nhất và rào vùng nguy hiểm giúp không ai ở dưới hoặc trong tầm của tải khi nâng.
Đầu ca, quản đốc cùng tổ kiểm tra các dây cáp và xích treo dùng cho cẩu.
Thấy một sợi cáp sờn rõ rệt, ông gắn thẻ loại bỏ, đưa ra khỏi khu làm việc và báo bộ phận an toàn.
Vì sao: Dây cáp, xích hỏng có thể đứt khi chịu tải. Phát hiện sớm và loại bỏ trước khi dùng là cách phòng tai nạn rẻ nhất.
Ghi nhớ
Nội dung mang tính tham khảo chung về an toàn lao động. Quy định pháp luật có thể thay đổi, hãy đối chiếu văn bản hiện hành và đặc thù công việc của doanh nghiệp bạn.