An toàn điện & thiết bị điện
6 nguyên tắc giúp văn phòng và nhà máy phòng ngừa cháy, chập, điện giật và xử lý đúng khi có sự cố. Bấm vào từng ô để lật và xem giải thích: là gì, cách làm, cần lưu ý gì.
Phòng ngừa hằng ngày
Ổ cắm và dây điện là nơi sự cố bắt đầu nhiều nhất.
Quá tải ổ cắm & dây điện
Cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ làm dây nóng và dễ gây cháy.
Quá tải ổ cắm & dây điện
Là gì
Ổ cắm và dây điện chỉ chịu được một mức tải nhất định. Khi tổng công suất thiết bị vượt khả năng chịu của ổ hoặc dây, chúng nóng lên, lớp cách điện xuống cấp và có thể cháy. Thiết bị tỏa nhiệt như ấm đun, lò sưởi, máy nước nóng đặc biệt tốn điện.
Cách làm
- Phân bổ thiết bị ra nhiều ổ cắm, không nối ổ kéo dài nhiều tầng.
- Thiết bị tỏa nhiệt nên dùng ổ riêng, có aptomat bảo vệ.
- Thấy ổ nóng, mùi khét hoặc phích lỏng thì ngừng dùng và báo kỹ thuật.
Lưu ý
Kiểm tra công suất ghi trên nhãn thiết bị và trên ổ cắm. Việc nâng cấp hệ thống điện cần người có chuyên môn thực hiện.
Dây điện hở & thiết bị hỏng
Dây trầy vỏ, phích nứt, thiết bị rò điện có thể gây điện giật.
Dây điện hở & thiết bị hỏng
Là gì
Lớp vỏ cách điện giữ cho dòng điện không đi ra ngoài. Khi dây bị trầy, dập, nứt, hoặc phích cắm lỏng, người chạm vào có thể bị điện giật, và tia lửa có thể gây cháy. Môi trường ẩm hoặc ướt làm nguy cơ tăng lên.
Cách làm
- Kiểm tra mắt thường dây, phích, vỏ thiết bị trước khi dùng.
- Thiết bị hỏng thì rút phích, dán biển “Không sử dụng” và báo sửa.
- Không tự quấn băng keo thường để tiếp tục dùng, không dùng thiết bị điện khi tay ướt hoặc đứng chỗ ướt.
Lưu ý
Băng keo thường không thay được lớp cách điện đạt chuẩn. Việc sửa dây hoặc thay phụ kiện nên để thợ điện làm.
Thiết bị & khu vực điện
Sạc pin và tủ điện cần kiểm soát rõ ràng.
Sạc pin & thiết bị cá nhân
Pin lithium sạc sai cách hoặc không người trông có thể nóng và cháy.
Sạc pin & thiết bị cá nhân
Là gì
Pin điện thoại, pin dự phòng, xe điện, pin máy cầm tay đều chứa năng lượng lớn. Bộ sạc sai loại, pin phồng, hoặc để sạc gần vật dễ cháy khi không có ai trông đều làm tăng nguy cơ cháy.
Cách làm
- Dùng bộ sạc đúng loại, ưu tiên bộ chính hãng hoặc theo khuyến cáo nhà sản xuất.
- Sạc nơi thoáng, trên bề mặt không cháy, tránh giấy, vải, hóa chất dễ cháy.
- Pin phồng, nóng bất thường hoặc có mùi lạ thì ngừng dùng và báo người phụ trách.
Lưu ý
Khu sạc pin công suất lớn (như xe nâng điện) nên tách riêng, thông thoáng, có phương tiện chữa cháy phù hợp.
Tủ điện & người có chuyên môn
Chỉ người được đào tạo mới được mở và thao tác tủ điện.
Tủ điện & người có chuyên môn
Là gì
Tủ điện chứa các phần có thể mang điện và thiết bị bảo vệ như aptomat. Người không có chuyên môn mở hoặc chạm vào rất dễ bị điện giật, còn vô hiệu hóa thiết bị bảo vệ làm mất lớp phòng vệ quan trọng.
Cách làm
- Khóa tủ, gắn biển cảnh báo nguy hiểm điện.
- Giữ lối tiếp cận thông thoáng, không để vật dễ cháy sát tủ.
- Aptomat nhảy nhiều lần thì báo thợ điện tìm nguyên nhân, không tự bắc tắt.
Lưu ý
Danh sách người được phép thao tác nên có tên, được đào tạo và cập nhật khi nhân sự thay đổi.
Bảo trì & ứng cứu
Khóa-gắn thẻ khi sửa chữa và xử lý khi có người bị nạn.
Khóa-gắn thẻ (lockout/tagout)
Cô lập nguồn điện và khóa lại để không ai cấp điện khi đang sửa.
Khóa-gắn thẻ (lockout/tagout)
Là gì
Lockout/tagout là quy trình cô lập nguồn năng lượng của máy trước khi bảo trì: ngắt, khóa bằng khóa cá nhân, gắn thẻ ghi tên người khóa, rồi kiểm tra xác nhận máy không thể khởi động. Mục đích là ngăn việc cấp điện lại ngoài ý muốn.
Cách làm
- Thông báo, tắt máy, ngắt nguồn tại điểm cô lập.
- Mỗi người làm việc gắn khóa và thẻ riêng của mình.
- Thử khởi động để xác nhận, chỉ người đã khóa mới được gỡ khóa của mình.
Lưu ý
Quy trình bàn giao ca và xử lý khóa khi chủ khóa vắng mặt cần được công ty quy định rõ bằng văn bản.
Khi có người bị điện giật
Cắt nguồn an toàn trước, không chạm trực tiếp, gọi 115.
Khi có người bị điện giật
Là gì
Người bị điện giật có thể còn dính vào nguồn điện. Nếu chạm trực tiếp vào họ khi nguồn chưa ngắt, người cứu cũng có thể bị giật. Thứ tự đúng là bảo đảm an toàn cho mình, cắt nguồn, rồi mới tiếp cận và gọi trợ giúp.
Cách làm
- Hô to, nhờ người ngắt nguồn (cầu dao, rút phích) nếu ngắt được an toàn.
- Không chạm trực tiếp vào người bị nạn khi chưa chắc hết điện.
- Gọi cấp cứu 115 (ở Việt Nam) và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Lưu ý
Người bị điện giật dù thấy tỉnh táo vẫn cần được cơ sở y tế kiểm tra. Doanh nghiệp nên huấn luyện và diễn tập tình huống này định kỳ.