An toàn khi vận hành máy móc & thiết bị trong nhà máy
6 nguyên tắc giúp nhà máy giữ an toàn khi vận hành máy: che chắn, dừng khẩn cấp, khóa-gắn thẻ, huấn luyện và kỷ luật. Bấm vào từng ô để lật và xem giải thích: là gì, cách làm, cần lưu ý gì.
Bảo vệ tại máy
Biện pháp kỹ thuật ngay trên thiết bị.
Che chắn bộ phận chuyển động
Rào chắn giữ tay và vật khỏi vùng nguy hiểm của máy.
Che chắn bộ phận chuyển động
Là gì
Các bộ phận như trục quay, xích, dây curoa, bánh răng, dao cắt có thể kéo, cuốn hoặc cắt người. Che chắn là biện pháp kỹ thuật theo thứ bậc kiểm soát rủi ro: ngăn người tiếp xúc ngay từ thiết kế, ưu tiên hơn việc chỉ dặn công nhân cẩn thận.
Cách làm
- Kiểm tra mọi tấm che, rào chắn đã lắp đủ và chắc chắn trước khi chạy máy.
- Khi cần mở che chắn để vệ sinh hoặc sửa, dừng máy và khóa-gắn thẻ trước.
- Che chắn hỏng hoặc vướng thì báo kỹ thuật điều chỉnh, không tự tháo bỏ.
Lưu ý
Máy mới hoặc máy cải tạo cần được đánh giá mối nguy và lắp che chắn phù hợp trước khi đưa vào sản xuất.
Nút dừng khẩn cấp & liên động
Dừng máy nhanh khi có sự cố và ngăn máy chạy khi cửa chắn mở.
Nút dừng khẩn cấp & liên động
Là gì
Nút dừng khẩn cấp cho phép bất kỳ ai dừng máy ngay khi có nguy hiểm. Công tắc liên động ở cửa chắn làm máy dừng hoặc không chạy được khi cửa mở. Hai thiết bị này chỉ có tác dụng khi còn hoạt động tốt và dễ với tới.
Cách làm
- Giữ vùng quanh nút dừng khẩn cấp thông thoáng, dễ nhìn.
- Kiểm tra thử định kỳ và ghi nhận kết quả.
- Thiết bị không hoạt động thì dừng máy, báo sửa, không chạy tiếp.
Lưu ý
Mọi người làm việc gần máy nên biết vị trí nút dừng khẩn cấp gần nhất, kể cả người mới và nhà thầu.
Sửa chữa & kỷ luật
Cô lập nguồn và giữ nguyên thiết bị an toàn.
Khóa-gắn thẻ & năng lượng tồn
Cô lập mọi nguồn năng lượng và khóa lại trước khi chạm vào máy.
Khóa-gắn thẻ & năng lượng tồn
Là gì
Lockout/tagout là quy trình cô lập nguồn năng lượng của máy khi sửa chữa, vệ sinh, thay khuôn: ngắt, khóa, gắn thẻ và kiểm tra xác nhận. Cần xử lý cả năng lượng còn tồn như khí nén, thủy lực, lò xo, vật nặng ở trên cao.
Cách làm
- Xác định mọi nguồn năng lượng của máy (điện, khí, thủy lực, cơ năng).
- Ngắt, khóa bằng khóa cá nhân, gắn thẻ ghi tên, xả hoặc chặn năng lượng còn tồn.
- Thử khởi động xác nhận, chỉ chủ khóa mới được gỡ khóa của mình.
Lưu ý
Dừng máy bằng nút trên bảng điều khiển không phải là cô lập nguồn. Quy trình cần được viết thành văn bản cho từng máy.
Không vô hiệu hóa thiết bị an toàn
Bypass hoặc tháo thiết bị an toàn là mất lớp bảo vệ mà không ai biết.
Không vô hiệu hóa thiết bị an toàn
Là gì
Dán băng keo lên công tắc, tháo tấm chắn hoặc đấu tắt cảm biến để máy chạy nhanh hơn là hành vi nguy hiểm. Khi máy dừng nhiều lần do thiết bị an toàn, đó thường là dấu hiệu máy hoặc cách thao tác cần cải tiến.
Cách làm
- Cấm bypass, tháo bỏ thiết bị an toàn; ghi rõ trong nội quy và kỷ luật nhất quán.
- Máy hay dừng thì tìm nguyên nhân gốc và sửa.
- Khuyến khích công nhân báo cáo khi thiết bị an toàn gây bất tiện, thay vì tự xử lý.
Lưu ý
Nếu năng suất bị ảnh hưởng, giải pháp là cải tiến thiết kế an toàn, không phải gỡ bỏ nó.
Con người
Huấn luyện và hành vi gần máy.
Huấn luyện & được phép vận hành
Chỉ người đã được huấn luyện và giao việc mới được đứng máy.
Huấn luyện & được phép vận hành
Là gì
Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn cần được huấn luyện phù hợp. Huấn luyện gồm mối nguy của từng máy, cách vận hành, tình huống khẩn cấp và thực hành có giám sát.
Cách làm
- Lập danh sách người được phép vận hành từng máy kèm hồ sơ huấn luyện.
- Cho thực hành dưới giám sát trước khi giao vận hành độc lập.
- Nhắc lại định kỳ và khi máy hoặc quy trình thay đổi.
Lưu ý
Cần đối chiếu quy định pháp luật hiện hành về nhóm công việc yêu cầu nghiêm ngặt và hình thức huấn luyện cụ thể.
Trang phục gần bộ phận quay
Tay áo, tóc, trang sức, găng rộng có thể bị cuốn vào máy.
Trang phục gần bộ phận quay
Là gì
Gần trục quay, mũi khoan, dây curoa, bất cứ thứ gì có thể mắc vào đều là nguy cơ. Ngoài ra, tai nghe giải trí làm giảm khả năng nghe cảnh báo, và dùng tay trần gạt phoi hoặc vật kẹt khi máy chạy dễ gây thương tích.
Cách làm
- Mặc đồ gọn, cài tay áo, buộc gọn tóc, tháo trang sức và dây thừa.
- Chỉ dùng loại găng được hướng dẫn cho từng máy; không đeo găng rộng gần trục quay.
- Dùng dụng cụ chuyên dụng để gạt phoi, dừng máy khi cần làm sạch.
Lưu ý
Mỗi máy có hướng dẫn riêng về PPE phù hợp. Quản đốc nên nêu rõ yêu cầu trang phục tại từng khu máy.